معرفی شهر نقاب(جوین)
شهر نقاب در مختصات جغرافیایی 57 درجه و 23 دقیقه طول شرقی و 36 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی از نصف النهار مبدأ (گرینویچ لندن) و ارتفاعی بین 1066 و 1079 متر (بالاترین و پایینترین نقطه ارتفاعی شهر) از سطح آبهای آزاد، در پهنه ای حدود 700 هکتار به عنوان مرکز شهرستان جوین میباشد.
فاصلهی شهر نقاب تا مرکز استان خراسان رضوی (مشهد) حدوداً 303 کیلومتر میباشد. حدود شهر نقاب از شمال به بخش مرکزی و ارتفاعات اسفراین، از جنوب به دهستان پیراکوه، از شرق به دهستان حکمآباد و از غرب به اراضی شهرستان جغتای محدود میشود. دسترسی به این شهر از طریق جاده آسفالتهای که از جادهی آسیایی مشهد – سبزوار – تهران منشعب و در جهت شمال، شمال غربی به منظور دسترسی به آبادیهای شمالی و شمال غربی شهرستان گسترده شده امکان پذیر است. علاوه براین از طریق راه آهن سراسری مشهد – تهران که در مسیر خود شهر نقاب را می پیماید نیز می توان به شهر نقاب دسترسی داشت. در شهر نقاب یک ایستگاه راه آهن مرکزی به نام همین شهر (ایستگاه نقاب) وجود دارد که کلیه قطارهای مسافربری و باربری که از این مسیر می گذرند در آن توقف دارند.
شهر نقاب در آذر ماه 1373 موجودیت شهری خود را از الحاق و ادغام چند روستای مجاور و نزدیک به نامهای کلاته آقامحمد، نقاب، ملایجرد، سردارآباد، شمسآباد و قدرآباد یافته و سابقه شهری چندانی ندارد برای یافتن هسته اولیه شهر باید به دنبال هستههای اولیه روستاهای که این مجموعه را تشکیل دادهاند باشیم.
شش روستای یاد شده پس از تسلیم و تخریب آققلعه (ارگ باستانی و تنها اثر تاریخی شهر) در اطراف این قلعه بنیانگذاری شده است و هرکدام به طور جداگانه دارای یک هسته هستند. هستههای اولیه این روستاها، بجز روستای کلاته آقامحمد، همه در سمت شمال مسیر اصلی شهر (بلوار امام رضا«ع») شکل یافتهاند. سمت توسعه و رشد روستاهای مذکور به سمت جنوب بوده و در حال حاضر بخش جدید و نوساز شهر مزیدبراین علت، در قسمت جنوب دیده میشود.
به هر حال اگر با دید کلی به شهر بنگریم، روستای نقاب بدلیل ایفای نقش مرکزیت بخش مرکزی جوین و دهستان مرکزی جوین هسته اولیه و اصلی شهر نقاب محسوب میشود. گواه این امر چگونگی توزیع خدمات و امکانات شهریست که اکثرا در روستای نقاب قدیم چینش شده است. استوار بودن اقتصاد (شهر) بر فعالیتهای کشاورزی و سابقه آن از نظر کشاورزی موجب شده تا در اطراف مسیر اصلی شهر نقاب اماکن تجاری و مغازههای زیادی به شکل انبار غله، باربریها، باسکولها، و همچنین تعمیرگاههای وسایل موتوری کشاورزی سنگین ساخته شود که دلیل دیگری بر این مدعاست.
* منبع : پایان نامه کارشناسی ارشد رحمت اله محمدخواه (با کمی تصرف در متن)